
“Wanneer de leeuwerik, een teer zangvogeltje, haar vrijheid verliest, zal ze haar kleine hartje niet langer uitzingen. Haar tiran, de man die haar gevangen wil houden, kan druk uitoefenen en haar zelfs martelen om haar aan zijn wensen te laten gehoorzamen en zichzelf te laten veranderen naar zijn voorkeur of voordeel. En toch zal de leeuwerik weigeren.”
– Bobby Sands
Juist tijdens de donkerste ervaringen van bezetting en apartheid zoeken wij Palestijnen hoop, waar die ook te vinden is. Daarbij mogen we ons bijzonder gelukkig prijzen met Ierse vrienden. Je hoeft maar te kijken naar de beelden van Ierse gemeenten waar aan elke straat en in elke kroeg naast de eigen vlag ook een Palestijnse vlag hangt… Dat soort onverzettelijke steun voor je medemens kan die Palestijnse geest van „het glas is halfvol” voeden. Die geest inspireert ons enorm en helpt ons zo vaak te overleven.
Tot op de dag van vandaag zijn de Ieren de meest uitgesproken Europese verdedigers van het Palestijnse recht op vrijheid en zelfbeschikking, en de spirituele band tussen twee geografisch ver uit elkaar liggende en onverwachte bondgenoten is geen toeval. Want de herinnering aan en de gevolgen van kolonisatie zitten iedere Ier in het bloed!
Zo is mijn verhaal – Ierse geschiedenis met kolonialisme
De Ieren, van Gaelische afkomst, wonen al meer dan 10.000 jaar in de groene, glooiende heuvels van hun thuisland en delen oude gebruiken, taal, muziek, dans en mythologie die hun cultuur uniek maken ten opzichte van die van hun Europese buren. Maar net als Palestina werd Ierland tragisch genoeg opgedeeld – één volk, verdeeld over twee staten – aan het begin van de Ierse Onafhankelijkheidsoorlog tegen het Britse Rijk, van 1919 tot 1921.
De Ierse strijd tegen het Britse koloniale bewind gaat terug tot de 17e eeuw. Een honderd jaar durende strijd om Ierland te bevrijden van zijn Britse indringers bereikte een hoogtepunt met de verwoestende campagnes van de Britse generaal Oliver Cromwell, die een tactiek van de verschroeide aarde toepaste en met zijn koloniale leger tussen de 15 en 83 procent van de Ierse bevolking afslachtte of uithongerde.

De Cromwelliaanse oorlog (1649–53) verwijst naar de verovering van Ierland door de troepen van het Engelse parlement, onder leiding van Oliver Cromwell, die in augustus 1649 met zijn New Model Army Ierland binnenviel.
En dan was er nog de beruchte Grote Ierse Hongersnood van de 19e eeuw, toen uitgehongerde Ieren, die al jaren met slechte oogsten te kampen hadden, desondanks verplicht werden hun graan naar hun Britse heersers uit te voeren.
Naar schatting stierven daardoor twee miljoen Ieren van de honger en verlieten nog eens twee miljoen het land. Zij migreerden naar Amerika en elders en vormden zo een van de grootste diaspora’s ter wereld, die tot op heden wereldwijd zo’n 50–80 miljoen mensen telt.
Ierse hongersnoodschepen. Sommige van deze schepen deden er weken over om de Atlantische Oceaan over te steken. Er was weinig voedsel, geen sanitair, de zee was woest, ziekten tierden welig en het sterftecijfer was hoog, vooral onder de allerjongsten en de alleroudsten.
Dit brute kolonialisme culmineerde in de Ierse Onafhankelijkheidsoorlog van de jaren 1900 en later in „The Troubles”, een lange periode van antikoloniaal verzet en uiteindelijk oorlog tussen Ierse facties, aangewakkerd door de verdeeldheid die tijdens de Britse bezetting zichtbaar werd.

Throid mé ar son mo Saoirse – De strijd voor vrijheid
Wie de historische details leest, ontdekt al snel dat de gedeelde ervaring van Ieren en Palestijnen onder bezetting opmerkelijk diepgeworteld is. Als reactie op de revolutionaire geestdrift van de Ieren zette het Britse Rijk de inmiddels beruchte „Black & Tans” in: een militaire eenheid van 10.000 man die opdracht had om elk verzet te bestraffen met meedogenloze gewelddaden tegen onschuldige Ierse burgers.
Na de oorlog werden de Britse troepen uiteindelijk teruggetrokken, en de Ieren vragen tot op de dag van vandaag gekscherend: „Wat is er met de Black and Tans gebeurd?” De sombere waarheid is dat een groot aantal van hen uiteindelijk naar Palestina vertrok en door de Britten werd ingezet om het Palestijnse volk op brute wijze te onderdrukken.
De Black & Tans waren hulppolitieagenten die de Britten naar Ierland brachten om de Ierse Opstand in 1919 en 1920 de kop in te drukken.
Terwijl de “Black and Tans” in Ierland werden ontbonden, werden inschrijfformulieren verspreid om zich aan te sluiten bij de Britse Palestijnse gendarmerie, een politie- en gevangeniseenheid in het door de Britten bezette Palestina.
Dat is niet alles. Voordat Arthur James Balfour zich ging bemoeien met het lot van de gekoloniseerde Palestijnen (hij was verantwoordelijk voor de rampzalige Balfourverklaring), had hij eerder namens het Britse Rijk de functie van hoofdsecretaris voor Ierland bekleed. Hij had zich beziggehouden met de onderdrukking van Ierse activisten en boycots, de opsluiting van meer dan twintig Ierse parlementsleden zonder juryrechtspraak en gaf opdracht om op menigten Ierse demonstranten te schieten – wat hem de bijnaam “Bloody Balfour” opleverde.
De gedeelde ervaring van Ierland en Palestina komt misschien wel het scherpst tot uiting in de kwestie van politieke gevangenen. Onder het Britse Mandaat in Palestina voerden de Britse bezetters administratieve detentie in, waardoor Palestijnse “andersdenkenden” voor onbepaalde tijd zonder proces of aanklacht konden worden opgesloten – een wet die Israël tot op de dag van vandaag toepast, waardoor meer dan vierduizend Palestijnen onterecht gevangen zitten.
Een Britse soldaat richt zijn wapen op protesterende Ierse burgers, het door het VK bezette noorden van Ierland.
Soortgelijke wetten die in 1971 in het noorden van Ierland werden ingevoerd met de bedoeling IRA-leden op te sluiten, leidden tot massale arrestaties van bijna 2.000 mensen, van wie de meesten geen banden hadden met de IRA. Veel gevangenen, die voor onbepaalde tijd achter de tralies zaten, grepen naar de hongerstaking, een daad die nu uitdagend wordt overgenomen door duizenden Palestijnse gevangenen als een “strijd van lege magen” (voorbeelden zijn Hisham Abu Hawash, Ghadanfar Abu Atwan en vele anderen). Velen stierven in Ierland, onder wie het Ierse parlementslid Bobby Sands en zijn republikeinse kameraden, die zichzelf uithongerden uit verzet tegen hun opsluiting voor onbepaalde tijd. Sands sprak tot de verbeelding van zowel Palestijnen als Ieren met zijn verhaal over de leeuwerik en de vrijheidsstrijder, waarin hij een zangvogel beschrijft die weigert voor haar ontvoerders te zingen, totdat ze uiteindelijk sterft. “Ik voel me verbonden met die arme vogel”, schreef Sands.

Bobby Sands (rechts) werd verkozen tot Iers parlementslid tijdens zijn 66 dagen durende hongerstaking in een Britse gevangenis.
Na Sands' dood op 5 mei, de 66e dag van zijn hongerstaking, smokkelden Palestijnse gevangenen in de Israëlische Nafha-gevangenis een brief naar buiten ter ondersteuning van de Ierse hongerstakers. Daarin stond: „We brengen hulde aan de heroïsche strijd van Bobby Sands en zijn kameraden, want zij hebben het kostbaarste bezit opgeofferd dat een mens kan hebben. Ze gaven hun leven voor de vrijheid.” (Yousef M Aljamal, 2021)
En vandaag vecht ik voor jou – Ierse eenheid met Palestina
De band tussen Ierland en Palestina, die religie, etniciteit en geografie overstijgt, zou verder worden gevoed en gedeeld door de doorleefde ervaring van de strijd voor vrijheid. En dat vuur van de vrijheid brandt nog altijd. In de zomer van 2021 stemde het Ierse parlement (Dáil Éireann), na de gruweldaden van de bombardementen op Gaza, unaniem voor een veroordeling van de bouw van illegale Israëlische nederzettingen in de Palestijnse gebieden als „de facto annexatie”.
Het Ierse parlement trok in 2018 internationale aandacht toen het de wet inzake de bezette gebieden aannam, die een boycot en verbod zou hebben ingesteld op alle goederen en diensten afkomstig uit illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Maar vanaf het moment dat de wet werd aangekondigd, grepen Amerikaanse politieke machthebbers namens Israël snel in. Ze waarschuwden dat de commerciële betrekkingen tussen hun landen door de aanneming van de wet „negatief zouden worden beïnvloed”, en dwongen Ierse politici zo te kiezen tussen het naleven van de Ierse wet en de Amerikaanse wetgeving tegen boycots. De wet inzake de bezette gebieden was daarmee feitelijk geblokkeerd.

De Palestijnse boerin Muna al-Taneeb met de Ierse senator Frances Black buiten Leinster House om te stemmen over de wet inzake de bezette gebieden.
Palestijnse vlaggen wapperen naast Ierse vlaggen tijdens de viering van het 100-jarig jubileum van de Ierse Paasopstand.
Toch is de strijd nog niet voorbij, en de Ierse solidariteit met de Palestijnse vrijheidsstrijd is misschien wel sterker dan ooit. Ierland blijft vooroplopen in de verdediging van Palestijnse rechten en het ter verantwoording roepen van Israël voor zijn misdaden en onderdrukking.
‘Bevrijd Palestina’, geschreven op het Ierse platteland.
De beroemde Ierse romanschrijver Sean O’Faolain verwoordde in 1947 het volgende gevoel: ‘Als we ons zouden kunnen voorstellen dat Groot-Brittannië Ierland omvormde tot een nationaal thuisland voor de Joden, twijfel ik er nauwelijks aan aan welke kant u zou staan.’
De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Frank Aiken omschreef de kwestie Palestina als de ‘belangrijkste en meest urgente doelstelling’ van het Ierse Midden-Oostenbeleid. Toen Aiken zijn ambt verliet, stond het Ierse beleid vast: er kon geen vrede zijn zonder de repatriëring van een zo groot mogelijk aantal Palestijnse vluchtelingen en volledige compensatie voor de rest, niet slechts hervestiging (Rory Miller, 2010).

Ongetwijfeld hebben de inwoners van Ierland andere landen de weg gewezen. Landen over de hele wereld moeten stelling nemen tegen het apartheidsysteem dat Israël in stand houdt en opkomen voor ieders recht op vrijheid, het heilige recht om over het eigen lot te beslissen.
Aan onze vrienden uit Éire wijden we de Saoirse-kufiya, gewijd aan ‘vrijheid’ en ‘bevrijding’ in het Iers. Geïnspireerd door de woorden van Bobby Sands: een leeuwerik hoeft niet te veranderen om haar vrijheid terug te krijgen, en wil dat ook niet. En als het haar lot is om te sterven, zal ze sterven terwijl ze dat punt duidelijk maakt.

Palestijnse kufiya gewijd aan het Ierse volk
Voor het eerst ooit wijden we een kufiya aan een plek buiten Palestina. Het thuisland van een geweldig volk, dat wij als Palestijnen met trots onze vrienden noemen: de Ieren.
We maken dit jaar meer kufiya-ontwerpen, gewijd aan de inwoners van de landen waar we van houden. Voor welk land moeten we als volgende een kufiya ontwerpen? Mail ons en laat ons weten wat je ideeën zijn!






























