
Van Hamama naar Jabalia is het verhaal van miljoenen Palestijnen. Een reis vol ontberingen, verlies en verlangen naar terugkeer, en vol liefde en geloof ondanks alles.
Het Palestijnse stadje Hamama lag in de kustvlakte, met uitzicht op de Middellandse Zee, en werd omringd door vruchtbare graan- en fruitvelden zoals nergens anders. De huizen stonden langs de wegen die naar de naburige plaatsen Isdud, Bayt Daras, Julis, al-Majdal en Barbara leidden. Deze steden en dorpen behoorden tot de welvarendste landbouw- en vissersgemeenschappen van Palestina.
Maar vandaag zijn ze allemaal verdwenen. Ontvolkt en bezet na de Nakba.
Gedetailleerde kaart van Hamama uit de Survey of Palestine van 1948, met het bebouwde dorp, wegen, velden en het omliggende landschap.

De dorpsarchivaris raadpleegt Aref al-Aref en de graaf van Oxford en Asquith in Hamama, 20 april 1943
In het hart van Hamama stond een moskee en in 1921 werd er een lagere school voor jongens opgericht; later opende ook een meisjesschool. In 1931 telde Hamama 865 huizen, elk met een eigen verhaal, een keuken, een tuin, een deuropening - een plek waar iemand was geboren en iemand anders oud was geworden.
Uiteindelijk zouden echter alle grote families van Hamama gedwongen worden hun huizen en levens achter te laten, of te lijden onder de bezetters die hun land overspoelden.

Foto van de oorspronkelijke dorpsmoskee van vóór 1948.
Vijfentwintig lange jaren later, in wat ooit het dichtstbevolkte gebied van Gaza was, het kamp Jabalia, werd Hussam Abu Safiya geboren, samen met een hele generatie ontheemde Palestijnse kinderen.
Toen Hussam opgroeide, zag hij nergens velden. In plaats daarvan liep hij door smalle straten, omringd door betonnen muren, in een klein gebied dat hij ‘thuis’ noemde en waar meer mensen woonden dan het leek te kunnen herbergen. Het water dat hij dronk was niet hetzelfde heldere water waarover hij in Hamama had gehoord; het was moeilijker te vinden en soms vervuild.
De vluchtelingenkampen Beach en Jabalia, en een Israëlische controlepost tijdens de Eerste Intifada (1987-1993)
De hoofdstraat van het vluchtelingenkamp Jabalia, april 1957: onderkomens, kleine winkels en het dagelijks leven in het kamp.
Naarmate hij ouder werd, begon hij te begrijpen dat hij in Jabalia woonde en dat Hamama een verre plek was die hij alleen uit verhalen kende. Hij dacht er niet veel over na; hij had tenslotte zijn familie en vrienden, en hij vond school leuk. Maar hij droomde vaak over het oude huis van zijn ouders en vroeg zich af of hij er ooit naartoe zou kunnen gaan.
Hij droomde er ook van de wereld te zien.
Na zijn middelbare schoolopleiding in de exacte vakken verliet hij Gaza en vertrok naar Kazachstan, waar hij geneeskunde studeerde en zich uiteindelijk specialiseerde in kindergeneeskunde.
Daar werd hij verliefd op een Kazachse vrouw. Ze trouwden al snel en kregen hun eerste kind.

Een schoolklas in het vluchtelingenkamp Jabalia, gefotografeerd door Inge Morath in 1960.
Uiteindelijk besloot hij terug te keren naar zijn geboorteplaats Jabalia en alles wat hij had geleerd in de praktijk te brengen. Hij wijdde zijn kennis aan de zorg voor kinderen en werd een bekende arts in het Kamal Adwan-ziekenhuis.
Zijn jonge vrouw ervan overtuigen Kazachstan te verlaten en samen met hem een leven op te bouwen in Gaza was misschien makkelijker dan je zou denken. Ze had al gezien wat voor man hij was aan de genegenheid, vriendelijkheid en steun die hij haar gaf.
En zij was niet de enige die zich hem zo herinnerde. Een van zijn voormalige patiënten, die ook zijn buurman was geweest in het vluchtelingenkamp Jabalia, herinnerde zich later de zorg die hij zijn patiënten gaf. In de ogen van zijn collega's was hij een werkelijk groot man. Maar hij was meer dan de witte jas die hij droeg.
Dr. Hussam Abu Safiya met zijn vrouw, Albina Abu Safiya
Hussam hield van lezen en kocht altijd boeken. Zijn nieuwsgierigheid reikte veel verder dan zijn jarenlange medische opleiding. Hij was een echtgenoot die nooit toeliet dat de afstand tussen Gaza en Kazachstan zijn vrouw van haar familie scheidde. Ze bleef met hen in contact en groeide tegelijk steeds meer naar zijn Palestijnse familie toe. Ze herinnerde zich de liefde en het respect waarmee ze haar verwelkomden.
Samen bouwden ze een gezin en een leven op.
Toen kwam 7 oktober 2023, en alles om hem heen begon uiteen te vallen. Opnieuw moesten Hussam en zijn gezin hun huis achterlaten.

Dr. Hussam Abu Safiya wordt directeur van het Kamal Hadwan-ziekenhuis in Gaza
De oorlog omsingelde nu het ziekenhuis en toen het leven in Gaza steeds onzekerder werd, kwam Hussams gezin uiteindelijk ook bij hem in het ziekenhuis wonen. Zijn vrouw herinnerde zich dat ze hem maar ongeveer vier uur per dag zag. De rest van zijn tijd was voor zijn patiënten, hun families, zijn collega's en een ziekenhuis dat hij koste wat kost draaiende wilde houden. Hij werkte onvermoeibaar, dag en nacht, want het ziekenhuis was toen de laatste overgebleven medische voorziening in het noorden van Gaza.
Tijdens het beleg van Kamal Hadwan-ziekenhuis, overspoeld door gewonden
Toen overkwam hem een verlies waartegen niets hem kon beschermen: zijn zoon kwam om als martelaar bij een droneaanval, bij de ingang van het ziekenhuis.
De arts, die jarenlang voor andermans kinderen had gezorgd, rouwde nu om zijn eigen kind. Zijn hart was gebroken. En toen hij zijn zoon buiten de ziekenhuismuren begroef, verdween op dat moment de arts die de wereld uiteindelijk zou leren kennen en bleef alleen een vader over die om zijn kind rouwde.
Toch ging hij door.
Het was altijd zijn passie om mensen te helpen, en zelfs toen alles om hem heen veranderde, bleef dat deel van hem onaangetast. Hij bleef voor zijn patiënten zorgen en bleef zijn plicht vervullen tot het allerlaatst.
Hij keek de dood in de ogen om het leven te omarmen. Hij maakte ontheemding, verlies, angst en verdriet mee, maar bleef zich inzetten voor anderen. Misschien begreep hij iets waar velen hun hele leven naar zoeken: dat een leven gewijd aan iets groters dan jezelf een leven is dat de moeite waard is.
Dr. Hussam Abu Safiya voor het laatst gezien in Gaza, vóór zijn gevangenneming
Na meer dan 70 dagen van totale belegering door de bezettingsmacht werd het ziekenhuis op 27 december 2024 gesloten. Hussam was bij zijn patiënten toen soldaten hem ontvoerden, en hij zit tot op de dag van vandaag willekeurig vast.
De wereld leerde Dr. Hussam Abu Safiya uiteindelijk kennen als een held. Maar op dit moment willen we hem herinneren als een Palestijn.
Niet alleen als de arts in een witte jas.
Of als de man wiens beeld de wereld rondging.
Of om wat hem is overkomen.
We eren de jongen wiens familie de herinnering aan Hamama meenam naar Jabalia en verder.
De jonge student die met een droom van huis vertrok.
De man die troost vond in boeken.
De echtgenoot voor wie zijn vrouw de wereld doorkruiste om samen met hem een leven op te bouwen.
De arts die jarenlang zijn leven wijdde aan de zorg voor kinderen.
En bovenal de vader wiens hart brak om zijn dierbaren.

Ondanks al zijn liefde, zorg en toewijding drukt het ene verdriet na het andere op iedereen die hiervan getuige is. De voortdurende Nakba heeft Hamama, Jabalia, zijn zoon en zijn patiënten weggenomen. En vandaag dreigt de wereld, na bijna twee jaar gevangenschap zonder arrestatiebevel of proces, Dr. Safiya te verliezen.
“Dit is de laatste keer dat je me ziet … Ze hebben me hierheen gebracht om me te vermoorden. Ik denk niet dat ik het zal overleven. Dit is het einde.” (Dr. Abu Safiya, gemeld op 4 juli 2026)
Help ons Dr. Hussam Abu Safiya vrij te krijgen
Het leven van Dr. Hussam Abu Safiya is in gevaar. Hij zit sinds zijn willekeurige arrestatie op 27 december 2024 vast in een Israëlische gevangenis. Hij is meer dan 40 kilo afgevallen, heeft verwondingen opgelopen door meerdere mishandelingen en krijgt geen medische behandeling, ondanks zijn kritieke toestand.
Zet je naam onder Amnesty Internationals oproep om hem onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten.
Onderteken de petitie →
Laat Dr. Hussam Abu Safiya vrij! - Amnesty International






























